Is de lucht langdurig veel droger, dan kun je last krijgen van bijvoorbeeld droge ogen of een droge huid. Een hoge luchtvochtigheid vergroot juist de kans op condens, vochtproblemen en schimmel.
Wat betekent luchtvochtigheid?
Als we het over de luchtvochtigheid in huis hebben, bedoelen we meestal de relatieve luchtvochtigheid. Dit percentage geeft aan hoeveel waterdamp de lucht bevat ten opzichte van de maximale hoeveelheid die de lucht bij die temperatuur kan vasthouden.
Een relatieve luchtvochtigheid van 50% betekent dus dat de lucht op dat moment ongeveer de helft bevat van de hoeveelheid vocht die bij die temperatuur maximaal mogelijk is.
Daarnaast bestaat absolute luchtvochtigheid. Die geeft de daadwerkelijke hoeveelheid waterdamp in de lucht aan, meestal in gram per kubieke meter. Voor dagelijks gebruik in huis wordt vrijwel altijd naar de relatieve luchtvochtigheid gekeken.
Meer weten over de ideale luchtvochtigheid? Bekijk dan: 14 tips voor ideale luchtvochtigheid in huis.
Is 40% tot 60% altijd ideaal?
Zie 40% tot 60% vooral als een praktische richtlijn en niet als een harde grens. De relatieve luchtvochtigheid verandert namelijk mee met de temperatuur en het seizoen.
In de winter kan de lucht binnenshuis bijvoorbeeld droger worden doordat koude buitenlucht wordt opgewarmd. In de zomer ligt de luchtvochtigheid vaak hoger.
Het RIVM noemt dat een lage relatieve luchtvochtigheid, vooral rond 30% of lager, bij sommige mensen klachten kan geven zoals droge ogen en een droge huid. Vooral mensen met allergieën, huidklachten of contactlenzen kunnen daar gevoeliger voor zijn.
Wat merk je van een te lage luchtvochtigheid?
Droge lucht komt vooral voor tijdens het stookseizoen. Doordat koude buitenlucht wordt verwarmd, daalt de relatieve luchtvochtigheid binnenshuis.
Je kunt dan bijvoorbeeld last krijgen van:
- droge ogen;
- een droge huid;
- irritatie van neus of keel;
- statische elektriciteit;
- uitdroging of werking van houten meubels en vloeren.
Wat kun je doen als de lucht te droog is?
Kijk eerst of de luchtvochtigheid daadwerkelijk laag is. Een eenvoudige hygrometer kan daarbij helpen. Alleen op gevoel bepalen dat de lucht 'te droog' is, werkt niet altijd goed.
Is de relatieve luchtvochtigheid langere tijd erg laag, dan kun je bijvoorbeeld:
- De temperatuur iets lager zetten: warme lucht kan meer vocht bevatten, waardoor de relatieve luchtvochtigheid daalt als je sterk verwarmt.
- Een luchtbevochtiger gebruiken: doe dit alleen als dat echt nodig is en maak het apparaat regelmatig schoon.
- Niet onnodig overventileren: vooral tijdens koud en droog winterweer kan veel extra buitenlucht de binnenlucht verder uitdrogen.
Een luchtbevochtiger is niet automatisch nodig. Het RIVM waarschuwt dat luchtbevochtiging geen eenvoudige oplossing is voor alle klachten die aan droge lucht worden toegeschreven.
Wat merk je van een te hoge luchtvochtigheid?
Een hoge luchtvochtigheid wordt vooral een probleem als vocht langdurig in de woning blijft hangen. Je kunt dat bijvoorbeeld merken aan condens op ramen, vochtplekken, een muffe geur of schimmel. Vochtige woningen hangen samen met een groter risico op luchtwegklachten en schimmelproblemen.
Meer weten over schimmel bestrijden? Lees dan ook: Schimmel in huis: oorzaken, oplossingen en preventie.
Zo verlaag je de luchtvochtigheid
In een vochtige woning is het meestal belangrijker om de oorzaak van het vocht aan te pakken dan alleen een ontvochtiger neer te zetten.
- Ventileer continu: houd ventilatieroosters open of gebruik het mechanische ventilatiesysteem.
- Ventileer extra tijdens koken en douchen: voer vocht zoveel mogelijk direct naar buiten af.
- Gebruik de afzuigkap: vooral tijdens het koken komt veel vocht vrij.
- Droog was waar mogelijk buiten: nat wasgoed kan binnenshuis veel vocht afgeven.
- Pak lekkages aan: een bouwkundig vochtprobleem los je niet op met extra ventileren.
- Gebruik eventueel een ontvochtiger: dit kan tijdelijk helpen in een erg vochtige ruimte.
Condens op de ramen is een waarschuwingssignaal
Condens ontstaat wanneer vochtige binnenlucht een koud oppervlak raakt. Een beetje condens hoeft niet direct een groot probleem te zijn, maar veel of dagelijkse condens kan wijzen op een combinatie van een hoge luchtvochtigheid, koude oppervlakken en onvoldoende ventilatie.
Zie je regelmatig water langs ramen lopen of ontstaat er schimmel rond kozijnen? Dan is het verstandig om niet alleen de luchtvochtigheid te meten, maar ook naar ventilatie, verwarming en isolatie te kijken.
Temperatuur heeft invloed op luchtvochtigheid
De relatieve luchtvochtigheid hangt direct samen met de temperatuur. Wordt lucht warmer zonder dat er extra vocht bijkomt, dan daalt de relatieve luchtvochtigheid. Koelt dezelfde lucht af, dan stijgt het percentage weer.
Een meting van bijvoorbeeld 60% zegt daarom meer wanneer je ook weet hoe warm de ruimte is. Voor een goed binnenklimaat moet je luchtvochtigheid, temperatuur en ventilatie altijd samen bekijken.
Wat is dus de beste luchtvochtigheid?
Voor dagelijks gebruik kun je ongeveer 40% tot 60% relatieve luchtvochtigheid als praktische richtlijn aanhouden. Een incidentele meting daarbuiten is niet direct reden tot zorgen.
Belangrijker is of de woning langdurig erg droog of juist vochtig is. Vooral aanhoudende condens, schimmel, lekkages of een luchtvochtigheid die structureel hoog blijft zijn signalen om de oorzaak te onderzoeken.